In het noordoosten van Arizona is water geen achtergrondkwestie. Het bepaalt het ritme van het dagelijks leven op een manier die veel Europeanen zelden meemaken. Voor duizenden mensen in de Navajo-, Hopi- en San Juan Southern Paiute-gemeenschappen betekent voldoende water krijgen nog steeds zorgvuldig plannen, lange reizen en wachten. Tribale leiders zeggen dat die realiteit nu lang genoeg heeft geduurd.
Een akkoord dat jaren in de maak was
Na decennia van onderhandelingen bereikten tribale, staats- en federale vertegenwoordigers in 2023 een schikking om langdurige wateraanspraken op te lossen. De gouverneur van Arizona, Katie Hobbs, ondertekende formeel de overeenkomst en gaf daarmee de steun van de staat aan het akkoord. Om het uit te voeren en federale financiering veilig te stellen, introduceerden wetgevers de Northeastern Arizona Indian Water Rights Settlement Act in het Congres. De regeling is gebaseerd op de Winters-doctrine uit 1908, die bevestigde dat inheemse Amerikaanse reservaten de waterrechten hebben die nodig zijn om hun gemeenschappen in stand te houden.
Op papier gaat het om toewijzingen en infrastructuur. In werkelijkheid gaat het erom of gezinnen thuis kunnen rekenen op schoon water. Sommige huishoudens in de Navajo Nation vervoeren nog steeds water per vrachtwagen over grote afstanden. Leiders zoals Navajo Nation-president Buu Nygren en Hopi-voorzitter Lamar Keevama dringen er bij het Congres op aan om verder te gaan, met het argument dat duidelijke, afdwingbare rechten onzekerheid zouden vervangen door stabiliteit.
Water, Hopi-cultuur en gedeelde verantwoordelijkheid
Voor de Hopi-stam is water onlosmakelijk verbonden met de Hopi-cultuur. Landbouwtradities, ceremonies en het gemeenschapsleven zijn afhankelijk van betrouwbare watervoorziening in een droog landschap dat door droogte is gevormd. Net als veel inheemse Amerikaanse naties hebben de Hopi te maken met overlappende federale en staatsclaims die de ontwikkeling generaties lang hebben bemoeilijkt.
De voorgestelde schikking vereist nog goedkeuring en financiering door het Congres. Als deze wordt aangenomen, kan het pijpleidingen, opslagsystemen en lokale projecten financieren en tegelijkertijd dure juridische conflicten verminderen. Voor Nederlandse lezers die vertrouwd zijn met zorgvuldige waterbeheerprincipes voelt het principe bekend: wanneer rechten duidelijk zijn en toezeggingen worden nagekomen, kunnen gemeenschappen met vertrouwen plannen.
