Ergens in de bossen van Maarn, deze juli, zal een kleine groep hun ogen sluiten, diep ademhalen en een andere werkelijkheid betreden. Geen telefoons. Geen klokken. Alleen een cirkel, een tromritme en een oeroude vorm van weten. Dit is geen tafereel uit het verleden. Het gebeurt nu en maakt deel uit van een groeiende beweging die de wereld overspoelt.
Het sjamanisme, ooit beschouwd als een reliek uit vervlogen tijden, krijgt nieuw leven ingeblazen bij mensen die verlangen naar diepere verbondenheid. De antropoloog Manvir Singh onthult in ‘Shamanism: The Timeless Religion’ dat deze rituelen nog steeds de kracht hebben om te helen, te transformeren en ons te wortelen in onze gedeelde menselijkheid. Hij stelt dat deze praktijken, in een wereld die overspoeld wordt door informatie, iets bieden wat georganiseerde religie vaak niet kan: een belichaamde ervaring en een herverbinding met de ziel.
Een terugkeer naar iets dat we nooit echt verloren
Het sjamanisme nodigt ons uit om via ritmisch trommelen, ademwerk, vuurrituelen, kruidige rook en plantaardige medicijnen in veranderde staten te treden. Beoefenaars kunnen zingen, rammelen of anderen begeleiden in reizen naar geestenwerelden. Voor miljoenen fungeert het als een psychologisch toevluchtsoord wanneer taal en logica tekortschieten.
Singh gelooft dat deze rituelen in ons lichaam verankerd zijn: een oeroude taal om verdriet, angst en betekenisloosheid te verwerken. Via trance en ceremonie raken beoefenaars diepere lagen van het bewustzijn aan en herwinnen ze een gevoel van handelingsvermogen in een wereld die vaak gefragmenteerd aanvoelt.
Een beweging zonder grenzen
Alleen al in het Verenigd Koninkrijk laten censuscijfers zien dat het aantal mensen dat zich als sjamaan identificeert, is gestegen van slechts 650 in 2011 tot ruim 8.000 in 2021. Hoewel Nederland deze gegevens nog niet specifiek bijhoudt, weerspiegelt de toename van workshops, retraites en ceremoniële bijeenkomsten een vergelijkbare dynamiek.
Deze maand bruist Nederland van de activiteit. Op 18–19 juli organiseert Den Haag een tweedaagse workshop Sjamanisch Ademen onder leiding van de Filipijnse Babaylan Hilario A Robis. Daarna verwelkomt Maarn op 20 juli een eendaagse sjamanistische retraite in het bos. Amsterdam ziet eveneens een golf van retraites die ayahuasca, cacao en ademwerk combineren, gericht op spirituele verkenning en integratie.
Over de grens weerspiegelen het Festival van het Sjamanisme in Polen en retraites in Zweden dit stille ontwaken.
Wat deze bijeenkomsten bieden is verbinding, een tegengif voor moderne isolatie. Zoals Singh opmerkt, is het sjamanisme nooit verloren geweest; het wachtte alleen om herinnerd te worden. Via workshops en retraites verbinden we ons opnieuw met de natuur, de gemeenschap en genezing, op zoek naar authenticiteit en een dieper gevoel van zelf.
